Дзяржаўны
каталог Музейнага фонду
Рэспублікі Беларусь
Навіны музейнага жыцця  /  Музейныя вандроўкі. Слонімскі раённы краязнаўчы музей імя І.І. Стаброўскага

Музейныя вандроўкі. Слонімскі раённы краязнаўчы музей імя І.І. Стаброўскага


    Слонімскі край - адна з архітэктырных перлінаў Заходняй Беларусі. Яна фарміравалася напрацягу XVII–XIX стагоддзяў і сёння ўключае такія каштоўныя пабудовы, як Ніжні замак, касцёл і кляштар бернардзінцаў, касцёл і кляштар бернардзінак, касцёл Св. Андрэя, сядзіба Пуслоўскага і многія іншыя як у самім Слоніме, так і ў яго ваколіцах. Асобнае месца займае архітэктурны комплекс Свята-Успенскага Жыровіцкага манастыра, аднаго з духоўных цэнтраў не толькі Слонімшчыны, але і ўсёй Беларусі. Ад яго ідзе прамая дарога да іншага цэнтра края, ужо не рэлігійнага, але гістарычнага і культурнага, да Слонімскага раённага краязнаўчага музея імя І.І. Стаброўскага.
      Упершыню дзверы краязнаўчага музея ў Слоніме адчыніліся 20 верасня 1929 года. У памяшканні слонімскага староства, дзе ў той час размясціўся музей, сабраліся прадстаўнікі гарадской грамадскасці, краязнаўчага таварыства, шматлікія госці. Падчас урачыстыга адкрыцця самыя знакамітыя з гасцей пакінулі свае аўтографы на унікальным дакуменце аб заснаванні музея, выкананым на скуры цяляці, з выявай старажытнага герба Слоніма і тэкстам, напісаным каляровай тушшу. Дакумент быў складзены заснавальнікам музея археолагам і краязнаўцам, ураджэнцам хутара Орлавічы Слонімскага павета Іосіфам Іосіфавічам Стаброўскім. Патомны дваранін, палкоўнік рускай арміі, удзельнік Першай сусветнай вайны, афіцэр Чырвонай арміі ў гады Грамадзянскай вайны, ён быў нястомным даследчыкам роднага краю, збіральнікам яго гісторыі. Ім былі сабраны археалагічная і нумізматычная калекцыі, вялікая колькасць дакументаў розных часоў, самыя старажытныя з іх датуюцца ХVІ ст., а некаторыя захавалі адбіткі каралеўскіх пячатак, некалькі старадрукаў, мноства рэдкіх кніг, асобныя каштоўныя прадметы мастацтва, гісторыі і прыроды. Менавіта гэтыя прадметы былі прадстаўлены ў першай экспазіцыі краязнаўчага музея ў Слоніме. У 1939 г. І.Стаброўскі перадаў усе свае калекцыі ў дар гораду, у выніку чаго прыватны музей быў пераўтвораны ў дзяржаўны. Адразу пасля вайны музей насіў назву «Баранавіцкі абласны краязнаўчы музей», у кастрычніку 1952 г. ён быў перайменаваны ў Слонімскі раённы краязнаўчы, а ў 1957 г. музей атрымаў двухпавярховы цагляны будынак на плошчы Леніна, дзе месціцца і зараз.
     Сучасная экспазіцыя музея налічвае 9 залаў, што складаюць два аддзелы: прыроды і гісторыі. Сярод экспанатаў музея ёсць вельмі рэдкія і нават унікальныя, напрыклад, стараславянскі ідал Х ст., Статут Вялікага княства Літоўскага 1588 г., частка драўлянага вадаправода, пракладзенага ў Слоніме пры Агінскім, скарб польска-літоўскіх манет XVI-XVIII стст. і многае іншае.
     Ёсць у музея выставачная зала і па-за межамі Слоніма – у весцы Жыровічы, у арэндаваным памяшканні агратэхнічнага каледжа, дзе сумеснымі намаганнямі Слонімскага музея, Мінскіх духоўных акадэміі і семінарыі, Свята-Успенскага манастыра ў 2002 г. была створана экспазіцыя “Манастырскія старажытнасці: музей царкоўнага мастацтва”, на якой прадстаўлены старадрукі, абразы, прадметы релігійнага культу.

     На віртуальнай выставе прадстаўлены некаторыя з найбольш цікавых прадметаў са збора музея: 

     Дакумент аб адкрыцці прыватнага краязнаўчага музея ў Слоніме 20 верасня 1929 года І. І. Стаброўскім.
     Бронзавы бюст Напалеона Банапарта з калекцыі І. Стаброўскага
     Статут Вялікага княства Літоўскага 1588 г., выдадзены на польскай мове ў Варшаве каралеўскім друкаром П. Элертам. З калекцыі І. Стаброўскага
     Пахавальны партрэт Аляксандра Пацея з калекцыі І. Стаброўскага
     Стараславянскі ідал часоў ранняга сярэднявечча, знойдзены ў 1937 г. І. Стаброўскім падчас будаўніцтва жылога дома па вул Гагарына.


12.11.2013




© "Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь", 2009-2013
© Распрацоўшчык ТAA "НВФ "IНЕАК", 2009