Дзяржаўны
каталог Музейнага фонду
Рэспублікі Беларусь
Навіны музейнага жыцця  /  Музейныя вандроўкі. Вілейскі краязнаўчы музей

Музейныя вандроўкі. Вілейскі краязнаўчы музей


   Блакітнай стужкай цячэ па Заходняй Беларусі рака Вілія. Цячэ па зямлі, дзе ледавік пакінуў шмат валуноў, а людзі склалі пра іх легенды і паданні, дзе шмат таямніц і гісторый, даведацца пра якія можна ў Вілейцы, у мясцовым музеі.
   Задума арганізаваць у Вілейцы краязнаўчы музей зарадзілася яшчэ ў 1939 годзе, калі горад стаў цэнтрам Вілейскай вобласці. Аб гэтым у сваім дзённіку пісаў і Максім Танк, які на той час быў літработнікам у абласной газеце "Вілейская праўда". У 1940 годзе былі выдаткаваны грошы на збор прадметаў і будаўніцтва Вілейскага абласнога музея, але вайна не дала здзейсніцца планам. А пасля вызвалення Вілейкі, у верасні 1944 года, цэнтр вобласці быў перанесены ў Маладзечна, што скасавала даваенныя пачынанні. Толькі праз сорак гадоў задума аб стварэнні музея ў Вілейцы была здзейснена.
    30 ліпеня 1982 года ЦК КПБ была прынята пастанова аб стварэнні Вілейскага гісторыка-краязнаўчага музея, які размясціўся ў будынку былой пажарнай аховы – помніку грамадзянскай архітэктуры пачатку ХХ стагоддзя. 7 мая 1985 года была адкрыта першая экспазіцыя, і музей прыняў першых наведвальнікаў.
    З 1993 года працуе новая экспазіцыя, якая адлюстроўвае гісторыю і культуру Вілейскага края ад часоў першабытных да ХХ стагоддзя праз такія раздзелы, як "Час", "Вытокі", "Вілія", "Дом", "Дзяржава", "Пакуты", "Вілейка".
   У 1997 г. ў асобным будынку адкрыта выставачная зала імя Нікадзіма Сілівановіча, акадэміка жывапісу Расійскай Імператарскай Акадэміі мастацтваў, ураджэнца Вілейшчыны. Тут можна пабачыць выкананую вілейскім мастаком Э. Мацюшонкам дакладную копію карціны Н. Сілівановіча "Салдат з хлопчыкам" (1866), адзіны твор мастака, які захоўваецца ў Беларусі, у Нацыянальным мастацкім музеі. Амаль штомесяц у зале адкрываюцца новыя выстаўкі, ладзяцца разнастайныя мерапрыемствы і арганізоўваюцца творчыя сустрэчы.
   У музеі распрацаваны і дзейнічаюць музейныя праекты: "Гістарычныя вандроўнічкі", "Горка па-беларуску", "Ці ведаеш свой край" і іншыя; адукацыйны праект па сучасным мастацтве "Арт-Вілейка". У 2008 годзе на базе музея створана студыя вілейскіх народных абрадаў і традыцый "Краявід".

    За час існавання музея было сабрана больш за 20 тысяч прадметаў і сфарміравана 20 калекцый. Некаторыя прадметы са сбораў музея прадстаўлены на віртуальнай выставе:

   Узоры народнага дэкаратыўна-пракладнога мастацтва:
      малюнак на шкле “Букет у кошыку”
      дыван маляваны “Буслы”

   Побытавыя прадметы:
      прылада для адціскання бялізны
      падстаўка пад прас

   Кубак – ваенны сувенір – выкананы з гільзы ад снарада. На вонкавым баку ён мае малюнак – пасярэдзіне выява арла, з левага боку сястра міласэрнасці з воінам, з правага боку - воіны са сцягамі, – і надпіс "Въ дни Революціи. В.Ф.Тюлинъ. Въ память Войны 1914-15-16-17 гг."

   Паддужны званочак, які мацаваўся на дугу каранніка - цэнтральнага каня ў тройцы. Звычайна выкарыстоўваўся ў кур\'ерскіх і паштовых тройках. Па колу ўнізе мае рэльефны надпіс "Звенитъ - потешаетъ, ездить поспешаетъ. 1881", усярэдзіне - "№3".

   Фотаапарат «ЗЕНИТ-ЕТ», вытворчасці Вілейскага оптыка-механічнага завода "Зенит". Малафарматны люстраны фотаапарат з люстэркам пастаяннага візіравання, з аб\'ектывам "Гелиос-44-2", быў прызначаны для рэпрадукцыйных работ, здымкі дробных прадметаў буйным планам з малой адлегласці і здымкі з мікраскопам.

04.10.2013




© "Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь", 2009-2013
© Распрацоўшчык ТAA "НВФ "IНЕАК", 2009